miód gryczany | miód spadziowy | miód wielokwiatowy
Miód gryczany
Gryka zwyczajna (Fagopyrum sagittatum Gilib.) znana jest od dawna jako dobry pożytek miododajny. Pszczoły pozyskują nektar z drobnych, białych lub różowych kwiatów gryki, kwitnących w lipcu i sierpniu. Jest to typowy ciemny miód letni, chociaż patoka ma barwę jasnobrunatną z lekko czerwonawym odcieniem. Przy dostępie światła w trakcie przechowywania miód staje się ciemnobrunatny, prawie czarny i dlatego uważany jest za najciemniejszy ze wszystkich miodów. Krystalizuje bardzo powoli, przyjmując postać gruboziarnistą, niejednolitą. Norma Polska dopuszcza na jego powierzchni warstwę płynną. Po skrystalizowaniu miód staje się nieco jaśniejszy. Ma bardzo intensywny i przyjemny zapach kwiatów gryki, smak charakterystyczny: ostry, słodki i lekko piekący. Pod względem smaku i aromatu jest tak specyficzny, że wyczuwany jest w miodach nawet z niewielką domieszką nektaru gryki.

W składzie chemicznym miodu gryczanego, podobnie jak w miodzie akacjowym, stwierdza się dużą ilość fruktozy. Według Makowiczowej świeży miód gryczany zawiera 51,6% fruktozy, 46,59% glukozy i 0,27% sacharozy. Występują w nim ponadto związki typowe dla kwiatów gryki, zwłaszcza znaczne ilości magnezu, żelaza i innych biopierwiastków, jak: fosfor, miedź, cynk, bór, jod, nikiel, kobalt, co jest charakterystyczne dla ciemnych miodów. W próbkach polskiego miodu gryczanego stwierdza się także dużą ilość witaminy C (2,9-11,9 mg%) oraz witamin Bi, 62 i PP. Natomiast, mimo znacznej zawartości rutyny w zielu gryki (do 2%), w pozyskanym miodzie praktycznie nie stwierdza się jej. W procesie dojrzewania miodu związek ten, będący glikozydem, ulega rozkładowi do aglikonu kwercetyny o wyraĄnym działaniu przeciwdrobnoustrojowym. W ciągu około 6 tygodni aglikon zostaje rozłożony do związków nieaktywnych mikrobiologicznie.

Miód gryczany odznacza się znaczną kwasowością. Według danych Oddziału Pszczelnictwa w Puławach zawartość wolnych kwasów wynosi średnio 40,6 mval/kg miodu. Według Szemietkowa w produkcie tym stwierdza się wyjątkowo dużą ilość białka (do 0,3%). Poza tym zawiera on pewną ilość związków koloidowych (około 0,8%). Jako miód letni bogaty jest w liczne enzymy, między innymi ceamylazę, inwertazę i fosfatazę. Pod względem zawartości enzymów uznawany jest za najbogatszy z polskich miodów. Badania przeprowadzone w Instytucie Pszczelnictwa w Puławach wskazują, że nawet po roku przechowywania tego produktu w temperaturze pokojowej, aktywność cc-amylazy (diastazy) kształtuje się znacznie powyżej normy. Warte podkreślenia jest również to, że miód gryczany zachowuje w tych samych warunkach przechowywania wysoką jakość.

Miód gryczany odznacza się poza tym wysoką aktywnością antybiotyczną. Dla przebadanych w ramach badań własnych próbek miodu uzyskano wartości inhibinowe 4 i 5. Aktywność antybakteryjna krajowego miodu gryczanego oznaczona w Oddziale Pszczelnictwa w Puławach także była wysoka. Zarówno świeży miód gryczany, jak i po 6 miesiącach przechowywania w różnych warunkach nie stracił swej aktywności wobec gronkowców złocistych Staphylococcus aureus (średnica stref zahamowania wzrostu 30-40 mm) oraz pałeczek Escherichia coli (15-20 mm). W innym badaniu nie stwierdzono istotnego wpływu podwyższonej temperatury na jego aktywność antybakteryjna wobec testowego szczepu laseczek Bacillus subtilis. Aktywność ta w skali 0-5 wynosiła 4, co oznacza, że zahamowanie wzrostu tego szczepu obserwowano już w stężeniu 5-10% miodu gryczanego.

do góry

Miód spadziowy
Wśród miodów spadziowych spotyka się na naszym rynku jako stosunkowo czysty gatunkowo miód ze spadzi jodłowej. Miód ten charakteryzuje lekko żywiczny zapach, przypominający woń jodły; w stanie płynnym ma zabarwienie ciemnozielone, jest przy tym kleisty i ciągliwy. Krystalizuje dosyć trudno i nierównomiernie, przy czym nabiera barwy jaśniejszej. Miody spadziowe zawierają znacznie więcej fermentów, soli mineralnych, kwasów organicznych, a także inhibiny niż nektarowe. Te zaś które pochodzą ze spadzi z drzew iglastych, zawierają pewne substancje skutecznie leczące schorzenia dróg oddechowych.

do góry

Miód wielokwiatowy
W zależności od terminu zbioru miód wielokwiatowy może mieć różnąbarwę, od jasnokremowej do herbacianej. Po skrystalizowaniu zmienia nieco zabarwienie na jasnoszare lub jasnobrązowe. Zapach miodu wielokwiatowego jest zazwyczaj silny, przypominający zapach wosku. W smaku jest bardzo zróżnicowany, zależnie od składu nektaru, na ogół jednak jest łagodny, słodki. Niekiedy dominuje smak określonego nektaru, na przykład lipy, gryki czy akacji. Miód z wiosennych roślin w stanie płynnym jest jasny, ma przyjemny delikatny zapach kwiatowy i łagodny smak. Natomiast miód pochodzący z nektaru kwiatów letnich jest znacznie ciemniejszy oraz odznacza się zdecydowanym smakiem i zapachem.

Miód wielokwiatowy pod względem składu chemicznego cechuje duża różnorodność. Decyduje o tym nektar kwiatowy pochodzący z wielu roślin miododajnych. Podobnie jak w innych odmianach miodu, podstawą jego właściwości odżywczych i leczniczych są cukry proste, glukoza i fruktoza. Szczególnie dużą zawartością cukrów prostych odznacza się miód wielokwiatowy z kwiatów wiosennych. Natomiast miody pochodzące z pełni lata i jesienne są bogatsze w enzymy, biopierwiastki i związki o działaniu przeciwdrobnoustrojowym. Według Curyło badane próbki miodu wielokwiatowego zawierają od 1,5 do 10 ug/100 g (3-karotenu (prowitaminy A). Poza tym okazało się, że omawiany produkt odznacza się dużą zawartością krzemu, pierwiastka niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania układu krwionośnego, a także do odnowy skóry, włosów i kości.
W badaniach nad kwasowością Rybak-Chmielewska stwierdziła w 1000 g miodu wielokwiatowego średnio ponad 30 mval wolnych kwasów. Według Wojtackiego częstą domieszkę miodów wielokwiatowych stanowi spadĄ z drzew iglastych, nadając im specyficzny smak i aromat. Miód ten zawiera ponadto niewielkie ilości wosku i pyłku kwiatowego.

Aktywność antybiotyczna miodu wielokwiatowego jest dość niska, świadczą o tym wartości inhibinowe uzyskane w badaniach różnych próbek tego miodu. Według danych Rychlik i Doleżalowej przebadane próbki miodu wielokwiatowego odznaczały się słabym działaniem wobec gronkowców Staphylococcus aureus (średnia wartość inhibinowa 2,1), jak i wobec pałeczek Escherichia coli (średnia wartość inhibinowa 1,2). Badania przeprowadzone w Oddziale Pszczelnictwa w Puławach oraz własne badania także wskazują na niską aktywność inhibinowa próbek miodu wiosennego i średnią aktywność dla próbek pochodzących z miesięcy letnich (wartości inhibinowe kształtowały się w granicach 0-3).

Przechowywanie próbek miodu wielokwiatowego (Oddział Pszczelnictwa w Puławach) przez 4 miesiące w temperaturze około 4°C bez dostępu światła, jak również ogrzewanie ich przez 15 minut w temperaturze 65°C, powodowało nieznaczny spadek aktywności antybiotycznej. Dopiero ogrzewanie próbek w temperaturze 80°C przez 15 minut pozbawiało miód całkowicie jego właściwości antybiotycznych.

do góry
strona główna